Jak ustandaryzować i umożliwić skalowanie transportu w globalnym łańcuchu dostaw

Współczesne łańcuchy dostaw funkcjonują w środowisku bezprecedensowej niepewności. Dane z 2024 roku pokazują wzrost zakłóceń w łańcuchach o 38 proc. w porównaniu do roku poprzedniego, co stanowi jasny sygnał, że tradycyjne modele zarządzania transportem wymagają fundamentalnej transformacji. 

Szczególnie niepokojące są dane dotyczące widoczności łańcuchów dostaw: zaledwie 6 proc. przedsiębiorstw osiąga pełną przejrzystość swoich operacji, a 62 proc. firm deklaruje ograniczoną widoczność do zaledwie 1–2 etapów w swoim łańcuchu dostaw (widzą tylko swoich bezpośrednich dostawców i ewentualnie dostawców ich dostawców). Dane są przetwarzane ręcznie, wymieniane w niekompatybilnych formatach, a systemy – od magazynowych po transportowe – rzadko komunikują się ze sobą płynnie.

Problem ten nasila się w kontekście rosnącej złożoności międzynarodowych operacji logistycznych, gdzie pojedynczy ładunek może “przechodzić” przez nawet kilkanaście różnych systemów, każdy z własnymi standardami i formatami danych (np. systemy przewoźników, spedytorów, platformy celne, systemy monitorujące towary, systemy magazynowe, platformy zamówień, systemy dokumentacji transportowej, EDI itd.).

Brak ujednoliconych standardów procesów oraz rosnące wymogi regulacyjne związane z ESG i digitalizacją stanowią istotne zagrożenie dla efektywności logistyki w Europie. Dotyczy to zwłaszcza takich branż, jak FMCG czy retail, które cechują się silną sezonowością. W tej rzeczywistości nie wystarczy już tylko skalowanie działań – konieczne jest ich standaryzowanie, zapewniające zgodność procesów z dynamicznie zmieniającym się otoczeniem prawnym, technologicznym i rynkowym.

Fragmentacja i standaryzacja procesów logistycznych

Brak ujednoliconych standardów w globalnej logistyce generuje ogromne koszty ukryte. Każde przekroczenie ładunku granicy technologicznej (między różnymi systemami TMS, WMS czy ERP) wymaga ręcznej konwersji danych, co skutkuje nie tylko wydłużeniem czasu realizacji operacji, ale również istotnym wzrostem ryzyka błędów i utraty danych.

Badania przeprowadzone wśród amerykańskich firm wykazują, że pracownicy spędzają średnio ponad 9 godzin tygodniowo na przenoszeniu danych z różnych formatów (e-maile, PDF-y, arkusze kalkulacyjne) do systemów cyfrowych. Ręczne wprowadzanie danych kosztuje przedsiębiorstwa średnio 28 500 dol. rocznie na pracownika. Połowa respondentów przyznaje, że manualne wprowadzanie danych prowadzi do kosztownych błędów i opóźnień.

Rozwiązaniem dla nadmiernej fragmentacji procesów logistycznych jest kompleksowa standaryzacja danych oraz systemów komunikacji i zarządzania operacjami. Standardy EDI i GS1 stanowiły przez dekady fundament elektronicznej wymiany dokumentów w logistyce, umożliwiając przedsiębiorstwom błyskawiczną automatyzację podstawowych procesów. Te dojrzałe już technologie pozostają istotne jako kontekst historyczny, lecz współczesne wyzwania wymagają bardziej zaawansowanych rozwiązań.

API i integracja danych z różnych źródeł

Współczesna integracja opiera się na otwartych interfejsach API i pakietach SDK (zbiory narzędzi i bibliotek, które ułatwiają tworzenie oprogramowania dla konkretnych platform, systemów operacyjnych lub języków programowania), które pozwalają systemom TMS/WMS/ERP wymieniać dane w czasie rzeczywistym. Wymiana odbywa się w ujednoliconych formatach JSON lub XML. API umożliwiają semantyczną interoperacyjność, która zapewnia precyzyjną interpretację wymienianych danych poprzez standardy opisów metadanych. Oznacza to eliminację niejednoznaczności w komunikacji między systemami.

Rosnące zapotrzebowanie na analitykę w czasie rzeczywistym i transformację cyfrową napędzają wzrost globalnej adopcji API. Szacuje się, że światowy rynek API wzrośnie z 6,89 mld dol. w 2025 r. do 32,77 mld dol. do 2032 roku, osiągając średnioroczną stopę wzrostu (CAGR) na poziomie 25 proc. Warto zaznaczyć, że transport i logistyka stanowią znaczący segment tego rynku. Dlaczego?

Interfejsy API w sektorze przewozowym zapewniają dostęp do funkcji związanych z dostawą towarów, takich jak obliczanie stawek, drukowanie etykiet, generowanie listów przewozowych i śledzenie dostaw w czasie rzeczywistym. Interfejs API dla logistyki koncentruje się na jeszcze szerszych funkcjach, takich jak lista zapasów, zarządzanie transportem i przetwarzanie zamówień.

Korzyści z integracji API w logistyce

Podsumowanie

Fragmentaryzacja systemów i brak jednolitych standardów wymiany danych to dziś jedno z kluczowych wyzwań w logistyce. Ręczne przetwarzanie informacji generuje ogromne koszty, obniża produktywność i ogranicza widoczność operacji w łańcuchu dostaw.

Rozwiązaniem jest przejście od rozproszonych, niespójnych systemów do zintegrowanych środowisk opartych na otwartych interfejsach API. Umożliwiają one skalowalność, automatyzację i pełną przejrzystość operacyjną – kluczowe elementy w nowoczesnej, odpornej i zgodnej z ESG logistyce.

Firmy, które postawią na standaryzację i interoperacyjność, zyskają przewagę konkurencyjną w coraz bardziej cyfrowym i regulowanym otoczeniu biznesowym.

—

Przypisy

1. Eurostat, EU road freight transport sees 0.6% increase in 2024, 9 lipca 2025 r., https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20250709-1?utm_source=chatgpt.com, dostęp: 18.08.2025

2. Resilinc, Resilinc Reveals the Top 5 Supply Chain Disruptions of 2024, 23 stycznia 2025 r., https://resilinc.ai/blog/resilinc-reveals-the-top-5-supply-chain-disruptions-of-2024/, dostęp: 18.08.2025

3. Geodis, Operating resilient supply chains, 2020 activity and corporate social responsibility report, 2020, https://geodis.com/sites/default/files/2021-07/GEODIS%20RA_RSE_2020_UK.pdf, dostęp: 18.08.2025

4. Geodis, Supply Chain worldwide survey, 2017, https://geodis.com/sites/default/files/2019-03/170509_GEODIS_WHITE-PAPER.PDF, dostęp: 18.08.2025

5. Johnson E., Logistics’ fragmentation inclination, 7 maja 2021 r., https://ericjohnson.substack.com/p/logistics-fragmentation-inclination, dostęp: 18.08.2025

6. Gunnoo N., Manual Data Entry Costs U.S. Companies $28,500 Per Employee Each Year, 29 lipca 2025 r., https://parseur.com/blog/manual-data-entry-report, dostęp: 18.08.2025

7. SupplyChainBrain, Distribution Centers Lose Nearly 3,000 Hours a Year on Unproductive Workflows, Study Says, 4 grudnia 2012, https://www.supplychainbrain.com/articles/14950-distribution-centers-lose-nearly-3000-hours-a-year-on-unproductive-workflows-study-says, dostęp: 18.08.2025

8. Slisarenko R., How To Integrate Logistics API and Shipping API Efficiently, 5 czerwca 2024 r., https://tech-stack.com/blog/shipping-api/, dostęp: 18.08.2025